حلاف ( hel f ) م . ع . حالف محالفة و حلافا . مر : محالفة . حلاف ( hall f ) ص . ع . كسى كه بسيار سوگند خورد . حلافى ( hol fiyy ) ص . ع . واد حلافى : وادى كه گياه دوخ روياند . حلاق ( hal q ) و ( hal qe ) ا . ع . مرگ . و قال فى المعيار : حلاق كقطام ، اسم للمنية ( و هى مونثة ) . حلاق ( hel q ) ا . ع . صف . يق : ضربوا بيوتهم حلاقا . و يق راس جيد الحلاق : يعنى سر نيك تراشيده و سترده موى . حلاق ( hel q ) م . ع . حلق حلقا و حلاقا و تحلاقا . مر . حلق . حلاق ( hol q ) ا . ع . درد حلق . و تسكين نيافتن ماده خر از گشنى و باردار نشدن بر آن . و كذلك المراة . حلاق ( hall q ) ا . ع . سترندهء موى و سرتراش . حلاقة ( hol qat ) ا . ع . حلاقة المعزى : موهاى ستردهء از بز . حلاقم ( hal qem ) و حلاقيم ( hal qim ) ع . ج . حلقوم . حلال ( hal l ) ص . ع . نقيض حرام . و كسى كه از احرام بيرون آمده باشد . و زنى كه زايل شده باشد از وى چيزى كه مانع ازدواج وى بود و مانند انقضاى عده . و الحلو الحلال : كلامى كه در آن شك نباشد . حلال ( hal l ) ا . ع . از اعلام است . حلال ( hal l ) م . ع . حل حلا و حلالا . مر : حل . حلال ( hal l ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - روا و مباح . و مشروع و شايان . و ثغاد . و جايز . و موافق شرع - ضد حرام - و مصطكى . و حلال شدن : مشروع شدن و مباح شدن . و حلال كردن : مشروع كردن . و كشتن چارپايان و ددان . و مزاوجت كردن . و حلالم : يعنى مشروع و مباح من مانند زن نسبت به شوهر و يا به عكس . حلال ( hel l ) ا . ع . نقيض حرام . و مركبى است زنان را . و متاع پالان شتر . و گروهى از مردم كه به جائى فرود آمده باشند . ج حلة و ج : حلة . حلال ( hall l ) ا . ع . بسيار گشايندهء گره . و فروشندهء روغن كنجد . حلال ( hall l ) ص . پ . - مأخوذ از تازى - گشاينده و حلال مشكلات : آنكه هر كار دشوارى را آسان مىكند . حلال ( holl l ) ع . ج . حال . حلال خور ( hal l - xor ) ا . پ . مردمان پست و رذل كه مشغول به كارهاى پست مىباشند مانند بردن لاشه‌ها و خوردن همه چيز را براى خود مباح مىدانند . حلال خورى ( hal l - xori ) ا . پ . شغل حلال خور . حلال روزى ( hal l - ruzi ) ا . پ . كسى كه از راه حلال و مشروع كسب معيشت مىكند . حلال زادگى ( hal l - z degi ) ا . پ . پاكى نسل . حلال زاده ( hal l - z de ) ص . پ . فرزندى كه انعقاد نطفهء آن بطور مشروع و زناشوئى بود . حلال نمك ( hal l - namak ) ص . پ . باوفا و راست . حلاله ( hal le ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - زنى كه دوباره به شوهر اول مزاوجت كند پس از آنكه از شوهر ثانوى طلاق گرفته باشد . حلالى ( hal li ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - گوارائى و حليت و ابراى ذمه و آزادى . و حلالى خواستن : درخواست كردن حليت و ابراى ذمه . حلام ( hal m ) و ( holl m ) و حلان ( holl n ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - بره و بچهء گوسپند . حلام ( hell m ) م . ع . حلمه تحليما و حلاما : بردبار گردانيد او را و بحلم كردن فرمود . و حلم البعير : دور كرد از از شتر كنه را . حلام ( holl m ) ا و ص . ع . بزغاله و بره . و حيى از عدوان . و دم حلام : خون هدر . حلان ( holl n ) ا . ع . آنچه سوگند را بگشايد . يق : اعطه حلان يمينه اى ما يحللها . و بزغاله و بره . و يا خاص است به بچه‌اى كه شكم مادرش را كفانيده بيرون آرند . و سوسمار . حلان ( holl n ) ا ص . ع . ناچيز و رايگان . و دمه حلان اى باطل . حلاواء ( hal v ' ) ا . ع . وسط قفا . حلاوة ( hal vat ) ا و ص . ع . شيرينى . و ارض حلاوة : زمينى كه تره‌هاى درشت روياند . حلاوة ( hal vat ) م . ع . حلى بعينى حلاوة و حلوانا ( از باب سمع و نصر ) : خوش آمد به چشم من . و حلى بقلبى و صدرى : خوش فرود آمد در دل من . و به اين دو معنى از « سمع » آيد و از « نصر » بمعنى شيرين گرديدن است . و حلى منه بخير : رسيد از وى بخير و منفعت . و حلى حلاوة و حلوا و حلوانا ( از باب سمع و نصر و كرم ) : شيرين گرديد . حلاوة ( hal vat ) و ( hol vat ) ا . ع . حلاوة القفا : وسط قفا . و كذلك